હાલોલમાં HbA1c અને બ્લડ સુગર ટેસ્ટ: તમારે ખરેખર કયો કરાવવો?

ત્રણ તપાસ, ત્રણ અલગ પ્રશ્ન

બ્લડ સુગર વિશે ગૂંચવણ એટલા માટે થાય છે કે ત્રણ પ્રકારના રિપોર્ટ ચાલે છે અને ત્રણેય એક જ વાત કહેતા નથી. ફાસ્ટિંગ સુગર કહે છે કે કેટલાક કલાક કશું ખાધા વગર તમારું સ્તર કેટલું છે. જમ્યાના બે કલાક પછીની સુગર કહે છે કે શરીર ખોરાકને કેવી રીતે સંભાળે છે. અને HbA1c છેલ્લા આશરે બે-ત્રણ મહિનાનું સરેરાશ ચિત્ર આપે છે.

આ છેલ્લી વાત જ HbA1c ને ઉપયોગી બનાવે છે. એક રાતની ખરાબ ઊંઘ, તાવ કે તણાવથી ફાસ્ટિંગ રીડિંગ વધી શકે, પણ એક દિવસ સંભાળીને ખાવાથી HbA1c સુધરતી નથી, કારણ કે તે લાંબા ગાળાનું પ્રતિબિંબ છે.

HbA1c શું માપે છે

લોહીમાંનો ગ્લુકોઝ ધીરે ધીરે લાલ રક્તકણોમાં રહેલા હીમોગ્લોબિન સાથે જોડાય છે. જેટલો વધુ ગ્લુકોઝ લાંબા સમય સુધી ફરે, તેટલું વધુ હીમોગ્લોબિન તેની સાથે જોડાયેલું મળે. લાલ રક્તકણ આશરે ત્રણ મહિના જીવે છે, તેથી આ પ્રમાણ તાજેતરના મહિનાઓની સરેરાશ આપે છે.

પરિણામ ટકાવારીમાં આવે છે. ડોક્ટર તેને તમારી ઉંમર, અન્ય બીમારીઓ અને દવાઓ સાથે જોડીને વાંચે છે — એક જ આંકડો નવા દર્દી અને વૃદ્ધ દર્દી માટે અલગ અર્થ ધરાવી શકે.

તૈયારી કેવી રીતે કરવી

• ફાસ્ટિંગ સુગર: સામાન્ય રીતે 8 થી 10 કલાક કશું ન ખાવું. સાદું પાણી પી શકાય, બલ્કે પીવું સારું છે.
• જમ્યા પછીની સુગર: રોજિંદું ભોજન લો, સમય નોંધો અને બરાબર બે કલાક પછી સેમ્પલ આપો.
• HbA1c: ભૂખ્યા રહેવાની જરૂર નથી, દિવસમાં ગમે ત્યારે આપી શકાય.
• પ્રિસ્ક્રિપ્શન અને ચાલુ દવાઓનાં નામ સાથે લાવો, ઇન્સ્યુલિન લેતા હો તો તેની માત્રા પણ.
• તાજેતરમાં લોહી ચઢાવ્યું હોય કે એનિમિયાની સારવાર ચાલતી હોય તો જણાવો — તેનાથી HbA1c નું અર્થઘટન બદલાઈ શકે.

કેટલી વાર ફરી કરાવવી

જેમને ડાયાબિટીસ નિદાન થયું છે તેમનામાં HbA1c સામાન્ય રીતે ત્રણથી છ મહિને ફરી કરાવાય છે, કારણ કે આ ગાળો લાલ રક્તકણના આયુષ્ય સાથે મેળ ખાય છે. ફાસ્ટિંગ અને જમ્યા પછીની સુગર વધુ વાર જોવાય છે, કેમ કે તે રોજિંદો કાબૂ અને દવા બદલવાની અસર દર્શાવે છે.

ડાયાબિટીસ ન હોય પણ જોખમ હોય — કૌટુંબિક ઇતિહાસ, બેઠાડુ કામ, કમરની આસપાસ વધેલું વજન, હાઈ બ્લડ પ્રેશર કે ગર્ભાવસ્થામાં સુગરનો ઇતિહાસ — તો વર્ષે એક વાર તપાસ કરાવવી સમજદારી છે. અંતરાલ ડોક્ટર નક્કી કરે.

રિપોર્ટ અસામાન્ય લાગે તો

મર્યાદા બહારનો આંકડો પોતે નિદાન નથી, સલાહ લેવાનો સંકેત છે. ડાયાબિટીસની પુષ્ટિ સામાન્ય રીતે એકથી વધુ તપાસ કે બીજા દિવસે પુનરાવર્તનથી થાય છે, અને દવા લેતા વ્યક્તિમાં નીચું રીડિંગ ઘણી વાર માત્રાની સમીક્ષા સૂચવે છે.

દર વખતે જૂના રિપોર્ટ સાથે લાવો. ત્રણ રિપોર્ટનો પ્રવાહ એક કાગળ કરતાં ઘણું વધારે કહે છે.

હાલોલમાં તપાસ

સિટી પેથોલોજી લેબોરેટરી, હાલોલ ખાતે ફાસ્ટિંગ સુગર, જમ્યા પછીની સુગર અને HbA1c બસ સ્ટેન્ડ પાસેની લેબમાં આપી શકાય છે, અથવા સવારે ભૂખ્યા પેટે આવવું મુશ્કેલ હોય તો ઘરેથી સેમ્પલ કલેક્શનની સુવિધા પણ છે. સમય અંગે અમારી ટીમ માર્ગદર્શન આપે છે જેથી સેમ્પલ પહેલી જ વારમાં યોગ્ય સમયે લેવાય.